เช็กลิสต์ Due Diligence สำหรับการขายกิจการ

ผู้ซื้อต้องการคำตอบสามข้อ: บริษัทเป็นอย่างที่ผู้ขายบอกหรือไม่ อะไรอาจผิดพลาดหลังปิดดีล และสิ่งนั้นควรสะท้อนในราคาและสัญญาซื้อขายหุ้นอย่างไร ทุกรายการในเช็กลิสต์ตอบคำถามข้อใดข้อหนึ่ง

ไม่ใช่ทุกรายการจะใช้กับทุกบริษัท การระบุว่า “ไม่เกี่ยวข้อง” ในสารบัญ ประหยัดกว่าการพบว่าเอกสารขาดในสัปดาห์ที่หก

1. เอกสารบริษัท

• 1.1 หนังสือรับรองบริษัท (กรมพัฒนาธุรกิจการค้า) ฉบับล่าสุด
• 1.2 หนังสือบริคณห์สนธิและการแก้ไขทั้งหมด
• 1.3 ข้อบังคับบริษัท
• 1.4 บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5) และสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น; ตารางผู้ถือหุ้นแบบ fully diluted
• 1.5 สัญญาระหว่างผู้ถือหุ้นและข้อตกลงการออกเสียง
• 1.6 รายงานการประชุมผู้ถือหุ้น (3 ปีล่าสุด)
• 1.7 รายงานการประชุมคณะกรรมการ (3 ปีล่าสุด)
• 1.8 อำนาจกรรมการและหนังสือมอบอำนาจ
• 1.9 แผนผังโครงสร้างกลุ่มบริษัทและสัดส่วนการถือหุ้น
• 1.10 การควบรวม การโอนกิจการ และการซื้อกิจการในอดีต

2. การเงิน

• 2.1 งบการเงินที่ตรวจสอบแล้ว (3 ปีล่าสุด) พร้อมรายงานผู้สอบบัญชี
• 2.2 รายงานการบริหารรายเดือน (ปีปัจจุบันและปีก่อน)
• 2.3 งบประมาณและประมาณการ
• 2.4 สัญญาเงินกู้ หนังสือค้ำประกัน และการค้ำประกันโดยบุคคล
• 2.5 สัญญาจำนอง จำนำ หลักประกันทางธุรกิจ ลีสซิ่ง และแฟกเตอริง
• 2.6 การวิเคราะห์เงินทุนหมุนเวียนสุทธิรายเดือน
• 2.7 รายได้แยกตามลูกค้า สินค้า และภูมิภาค
• 2.8 รายจ่ายลงทุนและภาระผูกพัน
• 2.9 ภาระนอกงบดุล
• 2.10 บัญชีธนาคารและยอดคงเหลือ

3. ภาษี

• 3.1 แบบ ภ.ง.ด.50 และ ภ.ง.ด.51 (5 ปีล่าสุด)
• 3.2 แบบ ภ.พ.30 รายเดือนและใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.20)
• 3.3 แบบหัก ณ ที่จ่าย (ภ.ง.ด.1, ภ.ง.ด.3, ภ.ง.ด.53)
• 3.4 อากรแสตมป์และภาษีธุรกิจเฉพาะ (ถ้ามี)
• 3.5 การตรวจสอบภาษี หนังสือแจ้งการประเมิน และข้อพิพาทกับกรมสรรพากร
• 3.6 เอกสารราคาโอน (Transfer Pricing) และสัญญาภายในกลุ่ม
• 3.7 บัตรส่งเสริมการลงทุน (BOI) และสิทธิประโยชน์ทางภาษี
• 3.8 ผลขาดทุนสะสมยกมา

4. สัญญาทางการค้า

• 4.1 สัญญากับลูกค้ารายใหญ่ 20 อันดับแรก
• 4.2 สัญญากับผู้จำหน่ายรายใหญ่ 20 อันดับแรก
• 4.3 การวิเคราะห์การกระจุกตัวและการสูญเสียลูกค้า
• 4.4 นโยบายราคา ส่วนลด และโบนัสการขาย
• 4.5 สัญญาตัวแทนจำหน่าย ตัวแทน และแฟรนไชส์
• 4.6 สัญญาร่วมทุน ความร่วมมือ และสิทธิผูกขาด
• 4.7 สัญญาเช่า
• 4.8 ยอดสั่งซื้อคงค้างและ pipeline การขาย

5. กฎหมายและใบอนุญาต

• 5.1 คดีความและอนุญาโตตุลาการที่ค้างอยู่ พร้อมความเห็นทนายความ
• 5.2 การบังคับคดีและการอายัดทรัพย์
• 5.3 ใบอนุญาตประกอบธุรกิจ ใบอนุญาตประกอบกิจการ และใบอนุญาตตามกฎหมายเฉพาะ
• 5.4 ใบอนุญาตหรือหนังสือรับรองการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว (ถ้ามี)
• 5.5 สัญญาที่มีข้อเปลี่ยนแปลงอำนาจควบคุม (change of control) หรือห้ามโอนสิทธิ
• 5.6 ข้อห้ามการแข่งขันและภาระผูกพันแบบผูกขาด
• 5.7 การรายงานหรือขออนุญาตการรวมธุรกิจต่อสำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า
• 5.8 นโยบายการปฏิบัติตามกฎหมาย (ต่อต้านการทุจริต มาตรการคว่ำบาตร)

6. ทรัพย์สินทางปัญญา

• 6.1 หนังสือสำคัญการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า สิทธิบัตร และอนุสิทธิบัตร (กรมทรัพย์สินทางปัญญา) และชื่อโดเมน
• 6.2 สัญญาโอนสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาจากผู้ก่อตั้ง พนักงาน และฟรีแลนซ์
• 6.3 สัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิที่ให้และที่ได้รับ
• 6.4 ไลเซนส์ซอฟต์แวร์และการใช้โอเพนซอร์ส
• 6.5 ข้อพิพาทด้านทรัพย์สินทางปัญญา

7. พนักงาน

• 7.1 แผนผังองค์กร
• 7.2 สัญญาจ้างแรงงานของผู้บริหารและพนักงานหลัก
• 7.3 ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน (สำหรับนายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป)
• 7.4 ทะเบียนลูกจ้าง จำนวนพนักงาน และต้นทุนค่าจ้าง
• 7.5 หลักฐานการนำส่งเงินสมทบประกันสังคมและเงินทดแทน
• 7.6 กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ แผนโบนัส และสิทธิซื้อหุ้น
• 7.7 ใบอนุญาตทำงานของลูกจ้างต่างด้าว
• 7.8 ข้อพิพาทแรงงานและคดีแรงงาน
• 7.9 สัญญาจ้างที่ปรึกษาและจ้างทำของ

8. อสังหาริมทรัพย์และทรัพย์สิน

• 8.1 โฉนดที่ดิน หนังสือรับรองการทำประโยชน์ และสารบัญจดทะเบียน (ภาระจำนอง)
• 8.2 สัญญาเช่าที่ดินและอาคาร (การจดทะเบียนการเช่าเกิน 3 ปี)
• 8.3 ใบอนุญาตก่อสร้างและใบรับรองการก่อสร้างอาคาร
• 8.4 ทะเบียนทรัพย์สินถาวร
• 8.5 กรมธรรม์ประกันภัยและประวัติการเคลม (5 ปี)
• 8.6 ใบอนุญาตด้านสิ่งแวดล้อมและรายงาน EIA (ถ้ามี)
• 8.7 ยานพาหนะและเครื่องจักรสำคัญ

9. ไอทีและ PDPA

• 9.1 ภาพรวมระบบและสถาปัตยกรรมไอที
• 9.2 บันทึกรายการกิจกรรมการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล (ROPA)
• 9.3 ประกาศความเป็นส่วนตัวและแบบขอความยินยอม
• 9.4 ข้อตกลงกับผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล
• 9.5 ฐานการส่งหรือโอนข้อมูลไปต่างประเทศ (มาตรา 28–29): ข้อสัญญามาตรฐาน หรือ BCR
• 9.6 การแต่งตั้งเจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (DPO) (ถ้าต้องมี)
• 9.7 บันทึกเหตุละเมิดข้อมูลและการแจ้งสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
• 9.8 นโยบายความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศและใบรับรอง (ISO 27001)
• 9.9 แผนความต่อเนื่องทางธุรกิจและการกู้คืนระบบ

• ใคร: ทนายความของผู้ซื้อ (กฎหมายบริษัท สัญญา แรงงาน ทรัพย์สินทางปัญญา) ผู้สอบบัญชีหรือที่ปรึกษาการเงิน (การเงินและภาษี) และบ่อยครั้งผู้เชี่ยวชาญด้านไอที ประกันภัย และสิ่งแวดล้อม
• ระยะเวลา: จากหนังสือแสดงเจตจำนง (LOI) ถึงการลงนามสัญญามักใช้ 4–12 สัปดาห์ ขึ้นกับขนาดบริษัท
• ผู้ซื้อต่างชาติ: ตรวจข้อจำกัดตามกฎหมายการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวและการถือที่ดินตั้งแต่เนิ่น ๆ

เอกสารพนักงานและลูกค้าเป็นข้อมูลส่วนบุคคลตาม พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 เปิดเผยเท่าที่จำเป็น ปิดทับเลขประจำตัวประชาชนและเงินเดือนรายบุคคลในช่วงแรก และหากห้องข้อมูลเก็บข้อมูลนอกประเทศไทย ให้ตกลงฐานการโอนตามมาตรา 28–29 กับผู้ให้บริการ (เช่น ข้อสัญญามาตรฐาน) ข้อมูลนี้ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย

• รายงานการบริหารไม่ตรงกับงบการเงินที่ตรวจสอบแล้ว
• ลูกค้าหนึ่งหรือสองรายสร้างรายได้ส่วนใหญ่
• สัญญาสำคัญมีข้อเปลี่ยนแปลงอำนาจควบคุม
• ไม่มีการโอนสิทธิทรัพย์สินทางปัญญาจากนักพัฒนาฟรีแลนซ์
• บอจ.5 ไม่ตรงกับสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นหรือตารางผู้ถือหุ้น
• มีการตรวจสอบภาษีค้างอยู่หรือค้างชำระเงินสมทบประกันสังคม

แชร์เอกสารที่ไหน: ห้องข้อมูลเสมือนคืออะไร? และ เปรียบเทียบผู้ให้บริการ ฉบับภาษาอังกฤษพร้อม CSV: M&A due diligence checklist