Àwọn ìwé ìpadàbọ̀ owó orí, àwọn ìṣirò owó orí àti àwọn ìwé àtìlẹ́yìn tí àwọn olùgbaninímọ̀ràn owó orí olùrà ń béèrè láti rí àwọn ewu àtẹ̀yìnwá, kí wọ́n sì ṣètò ìdúnàádúrà náà – gẹ́gẹ́ bí àtòjọ àyẹ̀wò tí a fi nọ́ńbà sí.
Nínú rírà ìpín, olùrà ń jogún ìtàn owó-orí ilé-iṣẹ́ náà: owó-orí èyíkéyìí tí a kò san tán láti àwọn ọdún tó ṣì ṣí sílẹ̀ di ìṣòro olùrà lẹ́yìn ìparí. Nítorí náà, àyẹ̀wò jinlẹ̀ ti owó-orí ń wo ẹ̀yìn fún àwọn ewu, nígbà púpọ̀ fún àsìkò tí àwọn aláṣẹ owó-orí ṣì lè tún ṣí, ó sì ń wo iwájú bí a ṣe ń gba owó-orí lórí ìdúnàádúrà náà fúnra rẹ̀ àti bóyá àwọn ẹ̀yà tó níye lórí bí àdánù owó-orí yóò là ìyípadà olùní já.
Àwọn àbájáde sábà máa ń bọ́ sínú àdéhùn owó-orí tàbí ìsanpadà owó-orí àti sínú iye owó: ewu tí a ti díwọ̀n yálà olùtà ló máa san án, ìsanpadà pàtó tàbí ìbánigbófò ló máa bò ó, tàbí a ó yọ ọ́ kúrò gẹ́gẹ́ bí nǹkan tó dà bí gbèsè. Àkójọ tó wà nísàlẹ̀ ń kó àwọn ìbéèrè jọ gẹ́gẹ́ bí irú owó-orí, èyí tí ó jẹ́ bí ọ̀pọ̀ olùgbaninímọ̀ràn owó-orí ṣe ń ṣètò ìròyìn wọn. Àwọn àsìkò ààlà àti òfin yàtọ̀ láti orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè, nítorí náà ka àwọn ọdún náà sí ìbẹ̀rẹ̀ tí o gbọ́dọ̀ jẹ́rìí sí pẹ̀lú olùgbaninímọ̀ràn rẹ.
Àwọn olùtà lè mú àyẹ̀wò jinlẹ̀ ti owó-orí yára nípa kíkó àwọn ìwé ìpadàbọ̀ owó-orí, ìdíyelé àti ìfiwéránṣẹ́ fún gbogbo ọdún tó ṣì ṣí sílẹ̀ sínú fódà kan fún irú owó-orí kọ̀ọ̀kan, bíbá owó-orí nínú àkọsílẹ̀ owó mu pẹ̀lú àwọn ìwé ìpadàbọ̀, àti kíkọ àkọsílẹ̀ kúkúrú lórí ọ̀rọ̀ èyíkéyìí tí a mọ̀ àti bí a ṣe yanjú rẹ̀. Ọ̀rọ̀ tí a mọ̀ tí a sì kọ sílẹ̀ ni a sábà máa ń díyelé pẹ̀lú ìfọ̀kànbalẹ̀; ọ̀rọ̀ kan náà tí olùrà bá ṣàwárí ní ìparí ìlànà máa ń ná owó púpọ̀ jù.
A fi nọ́ńbà sí i bí àtọ́ka yàrá dátà: lo àwọn abala gẹ́gẹ́ bí fódà, kí o sì pa àwọn nọ́ńbà mọ́ nínú orúkọ fáìlì.
CSV náà ń ṣí nínú Excel, Numbers tàbí Google Sheets. Ìbẹ̀rẹ̀ tó wúlò – ṣe àtúnṣe rẹ̀ fún ìdúnàádúrà àti agbègbè òfin rẹ pẹ̀lú àwọn olùgbaninímọ̀ràn rẹ.
Àwọn olùgbaninímọ̀ràn owó-orí ti olùrà, nígbà púpọ̀ apá kan ilé-iṣẹ́ ìṣirò owó kan náà tó ń ṣe àyẹ̀wò jinlẹ̀ ti ìnáwó, pẹ̀lú àwọn olùgbaninímọ̀ràn owó-orí àdúgbò fún agbègbè òfin kọ̀ọ̀kan. Àwọn olùbánigbófò ìdánilójú àti ìsanpadà náà ń ṣàyẹ̀wò ìròyìn owó-orí.
Ó ń lọ ní ẹ̀gbẹ́ àyẹ̀wò jinlẹ̀ ti ìnáwó, nígbà púpọ̀ ọ̀sẹ̀ 3–6; àwọn ẹgbẹ́ ilé-iṣẹ́ kọjá ààlà máa ń pẹ́ jù nítorí pé a ń ṣàyẹ̀wò agbègbè òfin kọ̀ọ̀kan.
Àyẹ̀wò ìbámu owó-orí àti àwọn ewu ilé-iṣẹ́ kan ní àwọn ọdún tó ṣì ṣí sílẹ̀, àti ti àwọn àbájáde owó-orí ìdúnàádúrà náà, kí olùrà lè díyelé tàbí dáàbò bo ara rẹ̀ lọ́wọ́ gbèsè owó-orí tí ó jogún.
Nígbà púpọ̀ gbogbo ọdún tí àwọn aláṣẹ owó-orí ṣì lè ṣàyẹ̀wò – ọdún 3 sí 6 ló wọ́pọ̀ gẹ́gẹ́ bí orílẹ̀-èdè, ó sì lè gùn jù níbi tí jìbìtì tàbí àìforúkọsílẹ̀ bá wà. Jẹ́rìí sí àsìkò náà pẹ̀lú olùgbaninímọ̀ràn àdúgbò.
Kò tó bẹ́ẹ̀, nítorí pé ọ̀pọ̀ gbèsè owó-orí àtẹ̀yìnwá ń wà lọ́dọ̀ olùtà. Ó ṣì ṣe pàtàkì fún owó-orí ìfiránṣẹ́, VAT lórí ìfiránṣẹ́ náà, owó-orí tó jọmọ́ òṣìṣẹ́ àti gbèsè èyíkéyìí tó ń tẹ̀lé àwọn dúkìá lábẹ́ òfin àdúgbò.
Nípasẹ̀ ìdánilójú owó-orí, àdéhùn owó-orí tàbí ìsanpadà láti ọ̀dọ̀ olùtà, ìsanpadà pàtó fún àwọn ọ̀rọ̀ tí a ti ṣàfihàn, ìdínkù iye owó tàbí ìbánigbófò ìdánilójú àti ìsanpadà.