Ohun tí àwọn olùrà, àwọn ayánilówó àti àwọn onímọ̀ ìwọ̀n ilẹ̀ àti agbẹjọ́rò wọn ń béèrè ṣáájú ríra tàbí fífi owó ṣe ilé òwò – ẹ̀tọ́ ohun ìní, àwọn àdéhùn yíyá, ipò ilé, àyíká, ètò ìlò ilẹ̀ àti owó-wíwọlé.
Àyẹ̀wò jinlẹ̀ ti ilé àti ilẹ̀ ń da ẹ̀ka ìmọ̀ mẹ́ta pọ̀. Àwọn agbẹjọ́rò ń ṣàyẹ̀wò ẹ̀tọ́ ìní àti àdéhùn yíyá: ṣé olùtà ni ó ni dúkìá náà láìsí ẹ̀tọ́ àìròtẹ́lẹ̀, ṣé a sì lè fi àwọn àdéhùn yíyá múlẹ̀ lórí àwọn òfin inú àkójọ owó ilé? Àwọn onímọ̀ ìwọ̀n ilẹ̀ àti àwọn onímọ̀ ẹ̀rọ ń ṣàyẹ̀wò ilé náà: ipò rẹ̀, iye owó iṣẹ́ olú-ìdókòwò àti ìbámu pẹ̀lú òfin ìkọ́lé àti iná. Àti àyẹ̀wò ìnáwó ń dán owó wíwọlé, ìnáwó iṣẹ́ àti ìnáwó olú-ìdókòwò tí iye owó náà dá lé wò.
Àwọn fódà tó wà nísàlẹ̀ ń fẹ àkójọ ilé àti ilẹ̀ nínú irinṣẹ́ àkójọ àyẹ̀wò jinlẹ̀ ọ̀fẹ́ wa (dúkìá, àdéhùn yíyá, ìnáwó, òfin) pẹ̀lú àwọn nǹkan ìmọ̀ ẹ̀rọ, àyíká àti ìgbékalẹ̀ ilé tí àwọn olùrà ìṣòwò àti ayánilówó sábà máa ń béèrè. Fún ilé oníyálé kan ṣoṣo, ọ̀pọ̀ nǹkan àdéhùn yíyá máa ń di ìwé kan; fún ọ́fíìsì tàbí ilé ìtajà oníyálé púpọ̀, fódà àdéhùn yíyá sábà máa ń jẹ́ apá tó tóbi jùlọ nínú yàrá dátà.
Àwọn olùtà lè dín ìlànà náà kù nípa pípèsè àkójọ owó ilé àti bíbá a mu pẹ̀lú àwọn àdéhùn yíyá tí a ti buwọ́ lù kí wọ́n tó polówó dúkìá náà, pípàṣẹ àwọn ìwádìí àti àyẹ̀wò olùtà ní kùtùkùtù, àti kíkó àwọn ìyọ̀ǹda àti ìwé ẹ̀rí ìparí jọ fún gbogbo àtúnṣe, kì í ṣe fún ilé àtilẹ̀wá nìkan. Àwọn ayánilówó sábà máa ń gbára lé àwọn ìròyìn olùrà, nítorí náà fohùnṣọ̀kan lórí ààlà iṣẹ́ pẹ̀lú ayánilówó kí o tó fún àwọn onímọ̀ ìwọ̀n ilẹ̀ ní ìtọ́ni, kí o má baà san owó lẹ́ẹ̀mejì fún iṣẹ́ kan náà.
A fi nọ́ńbà sí i bí àtọ́ka yàrá dátà: lo àwọn abala gẹ́gẹ́ bí fódà, kí o sì pa àwọn nọ́ńbà mọ́ nínú orúkọ fáìlì.
CSV náà ń ṣí nínú Excel, Numbers tàbí Google Sheets. Ìbẹ̀rẹ̀ tó wúlò – ṣe àtúnṣe rẹ̀ fún ìdúnàádúrà àti agbègbè òfin rẹ pẹ̀lú àwọn olùgbaninímọ̀ràn rẹ.
Àwọn agbẹjọ́rò ilé àti ilẹ̀ ti olùrà (ẹ̀tọ́ ìní àti àdéhùn yíyá), àwọn onímọ̀ ìwọ̀n ilé tàbí onímọ̀ ẹ̀rọ (ìmọ̀ ẹ̀rọ àti àyíká), àwọn olùdíyelé, àti àwọn olùgbaninímọ̀ràn ayánilówó tí a bá ń ṣe ìnáwó rírà náà.
Nígbà púpọ̀ ọ̀sẹ̀ 4–8 fún dúkìá ìṣòwò tó ti wà; ó máa ń gùn jù fún àwọn àkójọ dúkìá tàbí àwọn ibi ìdàgbàsókè tó ní ìbéèrè ìgbékalẹ̀ ilé.
Ẹ̀tọ́ ìní àti ìdè, àwọn àdéhùn yíyá àti àkójọ owó ilé, ipò ilé àti àyẹ̀wò ìmọ̀ ẹ̀rọ, àyẹ̀wò àyíká àti ìgbékalẹ̀ ilé, àti àyẹ̀wò ìnáwó ti owó wíwọlé, ìnáwó iṣẹ́ àti ìnáwó olú-ìdókòwò.
Àkójọ gbogbo ìyálé pẹ̀lú ààyè, owó ilé, ọjọ́ ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin àdéhùn yíyá, ìfòpin, ìtọ́ka iye owó àti owó ìdógò. Àwọn olùrà ń bá a mu ní ìlà-ní-ìlà pẹ̀lú àwọn àdéhùn yíyá tí a buwọ́ lù.
Olùrà ló sábà máa ń san owó àwọn agbẹjọ́rò àti onímọ̀ ìwọ̀n ilé tirẹ̀. Àwọn olùtà máa ń pàṣẹ ìròyìn olùtà (ìmọ̀ ẹ̀rọ, àyíká) nígbà mìíràn láti mú títà yára; olùrà lè gbára lé wọn bí olùpèsè bá gbà.
Nígbà púpọ̀ ọ̀sẹ̀ mélòó kan, tí àwọn àyẹ̀wò, ìwádìí àti àtúnyẹ̀wò àdéhùn yíyá ń darí. Yàrá dátà tó pé tí a sì tọ́ka dáadáa ni ọ̀nà tó yára jùlọ láti dín in kù.
Bẹ́ẹ̀ ni. Nínú ìdúnàádúrà ìpín (rírà ilé-iṣẹ́ tó ni dúkìá náà) olùrà tún ń jogún àwọn gbèsè ilé-iṣẹ́ náà, nítorí náà a ń fi àyẹ̀wò jinlẹ̀ ti ilé-iṣẹ́, owó-orí àti ìnáwó kún àyẹ̀wò dúkìá.