Checklisty due diligence

Checklista prawnego due diligence

Co prawnicy kupującego lub inwestora sprawdzają przed transakcją – tytuł do udziałów, umowy spółki, spory, licencje, IP i pracowników – w formie ponumerowanej checklisty.

Zobacz checklistę

Prawne due diligence odpowiada na wąski, ale kluczowy zestaw pytań: czy sprzedający rzeczywiście jest właścicielem tego, co sprzedaje, czy spółka została prawidłowo utworzona i ma wymagane umocowania, jakie umowy i zobowiązania przechodzą wraz z nią oraz czy sama transakcja wymaga zgód, uruchamia prawa do wypowiedzenia lub obowiązki zgłoszeniowe? Efektem jest zwykle raport z prawnego due diligence z podsumowaniem red flags, które następnie wpływa na oświadczenia i zapewnienia, klauzule indemnifikacyjne, warunki zawieszające i korekty ceny w umowie sprzedaży.

Poniższe foldery odpowiadają kolejności, w jakiej prawnicy zwykle badają spółkę docelową. Dokumenty korporacyjne są pierwsze, bo od nich zależy cała reszta: jeśli struktura udziałowa (cap table) jest błędna, każda kolejna analiza stoi na piasku. Następnie umowy i klauzule change of control, ponieważ to one przesądzają, co kupujący faktycznie nabywa. Numeracja kontynuuje strukturę korporacyjną / prawną / IP standardowego indeksu data roomu, więc możesz połączyć ją z listami finansową i podatkową bez zmiany numerów.

Checklista: Prawne due diligence – folderów: 8, dokumentów: 57

Numeracja jak w indeksie data roomu: użyj sekcji jako folderów i zachowaj numery w nazwach plików.

1. Spółka i struktura właścicielska

  1. 1.1Odpis z rejestru i dokumenty założycielskie (umowa spółki / statut)
  2. 1.2Księga udziałów / akcjonariuszy, dokumenty akcji i ewidencja zbyć
  3. 1.3Cap table uzgodniony z księgą udziałów / akcjonariuszy
  4. 1.4Umowy wspólników, porozumienia akcjonariuszy dotyczące głosowania i zrzeczenia się prawa pierwszeństwa
  5. 1.5Protokoły i uchwały zarządu, rady nadzorczej i zgromadzeń wspólników (ostatnie 3–5 lat)
  6. 1.6Dane członków zarządu i prokurentów oraz dokumenty ich powołania
  7. 1.7Schemat struktury grupy i dokumenty założycielskie spółek zależnych
  8. 1.8Obciążenia, zastawy lub opcje na udziałach
  9. 1.9Zgłoszenia do rejestru przedsiębiorców (KRS)

2. Istotne umowy

  1. 2.1Rejestr istotnych umów (wartość, okres obowiązywania, prawo wypowiedzenia)
  2. 2.2Umowy z kluczowymi klientami
  3. 2.3Umowy z kluczowymi dostawcami i umowy outsourcingowe
  4. 2.4Umowy z klauzulami change of control, cesji lub wyłączności
  5. 2.5Umowy agencyjne, dystrybucyjne, franczyzowe i z resellerami
  6. 2.6Joint venture, spółki osobowe i porozumienia wspólników w innych podmiotach
  7. 2.7Umowy kredytowe i pożyczki, gwarancje oraz dokumenty zabezpieczeń
  8. 2.8Umowy z podmiotami powiązanymi (wspólnicy, członkowie zarządu, ich rodziny)
  9. 2.9Zamówienia publiczne i dotacje z warunkami zwrotu
  10. 2.10Ogólne warunki sprzedaży i zakupu

3. Spory sądowe i postępowania

  1. 3.1Wykaz toczących się, grożących i ugodzonych roszczeń (ostatnie 5 lat)
  2. 3.2Pisma procesowe i ocena pełnomocnika dotycząca istotnych roszczeń
  3. 3.3Ugody, wyroki i orzeczenia wydane za zgodą stron
  4. 3.4Roszczenia z tytułu odpowiedzialności za produkt i gwarancji
  5. 3.5Rejestr reklamacji klientów dla regulowanych produktów lub usług
  6. 3.6Zgłoszenia szkód do ubezpieczycieli

4. Regulacje i compliance

  1. 4.1Licencje, zezwolenia i koncesje
  2. 4.2Korespondencja z organami nadzoru i protokoły kontroli
  3. 4.3Polityka antykorupcyjna i dokumentacja szkoleń
  4. 4.4Weryfikacja sankcji i kontroli eksportu
  5. 4.5Kwestie prawa konkurencji i ewentualne zgłoszenia koncentracji
  6. 4.6Zgłoszenia sygnalistów i postępowania wyjaśniające
  7. 4.7Pozwolenia i incydenty z zakresu ochrony środowiska oraz BHP

5. Własność intelektualna

  1. 5.1Wykaz zarejestrowanych praw IP (patenty, znaki towarowe, wzory, domeny)
  2. 5.2Umowy przeniesienia praw IP od założycieli, pracowników i współpracowników
  3. 5.3Umowy licencyjne udzielone spółce i przez spółkę
  4. 5.4Raport z wykorzystania open source i obowiązki licencyjne
  5. 5.5Spory dotyczące IP, sprzeciwy i wezwania do zaniechania naruszeń
  6. 5.6Umowy o zachowaniu poufności (NDA)

6. Zatrudnienie

  1. 6.1Umowy o pracę kluczowych pracowników i kontrakty menedżerskie
  2. 6.2Wzory standardowych umów o pracę
  3. 6.3Umowy B2B, zlecenia i umowy z konsultantami
  4. 6.4Regulaminy programów motywacyjnych, opcyjnych i premiowych oraz listy przydziału
  5. 6.5Układy zbiorowe i konsultacje z radą pracowników
  6. 6.6Spory pracownicze, postępowania dyscyplinarne i ugody
  7. 6.7Zakazy konkurencji i inne klauzule ograniczające kluczowych pracowników

7. Nieruchomości

  1. 7.1Tytuły prawne do nieruchomości własnych (księgi wieczyste)
  2. 7.2Umowy najmu, dzierżawy, użyczenia i kaucji
  3. 7.3Zgody wynajmujących wymagane w związku z transakcją
  4. 7.4Pozwolenia na budowę, decyzje planistyczne i zgodność z prawem budowlanym
  5. 7.5Wykaz wszystkich używanych nieruchomości (własne, najmowane, użyczone)
  6. 7.6Obowiązki odtworzeniowe i przywrócenia stanu poprzedniego

8. Ochrona danych i IT

  1. 8.1Rejestry czynności przetwarzania (art. 30 RODO)
  2. 8.2Klauzule informacyjne i dokumentacja zgód
  3. 8.3Umowy powierzenia przetwarzania danych z dostawcami i klientami
  4. 8.4Mechanizmy międzynarodowego przekazywania danych (SCC, decyzje stwierdzające odpowiedni stopień ochrony)
  5. 8.5Rejestr naruszeń ochrony danych osobowych i zgłoszenia do organu nadzorczego
  6. 8.6Kluczowe umowy IT i SaaS
Interaktywna checklista

Plik CSV otworzysz w Excelu, Numbers lub Arkuszach Google. To praktyczny punkt wyjścia – dostosuj go do swojej transakcji i jurysdykcji wspólnie z doradcami.

Kto o to prosi

Zewnętrzna kancelaria kupującego lub inwestora wiodącego, często z lokalnymi doradcami w każdym kraju, w którym spółka docelowa ma spółki zależne, oraz specjalistami od regulacji, IP, prawa pracy i ochrony danych.

Typowy harmonogram

Zwykle trwa równolegle z finansowym due diligence przez 3–8 tygodni; najpierw może zostać przekazany raport red flag, a pełny raport przed podpisaniem umowy.

Red flags
  • Emisje lub zbycia udziałów, które nigdy nie zostały prawidłowo zatwierdzone ani zarejestrowane
  • Prawo wypowiedzenia kluczowych umów w razie zmiany kontroli (change of control)
  • Brak umów przeniesienia praw IP od założycieli lub programistów
  • Poręczenia osobiste lub zabezpieczenia na kluczowych aktywach
  • Trwające postępowania organów nadzoru
  • Współpracownicy B2B, którzy de facto są pracownikami
  • Umowy z podmiotami powiązanymi na warunkach nierynkowych

Zamień tę checklistę w data room

Wygeneruj strukturę folderów, prześlij dokumenty pod tymi samymi numerami indeksu i udostępniaj je z akceptacją NDA, uprawnieniami na poziomie folderów, znakami wodnymi i śledzeniem na poziomie stron. Plan Unlimited za $174 za zespół miesięcznie z data roomami lub jednorazowy Deal Room Pass za $199 (90 dni).

FAQ

Prawne due diligence – pytania

Co obejmuje prawne due diligence?

Dokumenty korporacyjne i tytuł prawny do udziałów, istotne umowy, spory sądowe, zgodność z regulacjami i licencje, własność intelektualną, zatrudnienie, nieruchomości i ochronę danych. Pozwala zidentyfikować ryzyka, które trzeba uwzględnić w cenie, oświadczeniach i zapewnieniach, klauzulach indemnifikacyjnych lub warunkach zamknięcia transakcji.

Czym jest raport red flag z prawnego due diligence?

Krótki raport, który wymienia wyłącznie istotne problemy, w odróżnieniu od pełnego raportu opisowego omawiającego każdą umowę. Kupujący często zamawiają go najpierw, aby zdecydować, czy kontynuować transakcję.

Czym prawne due diligence różni się od finansowego?

Prawne due diligence bada prawa i obowiązki – kto jest właścicielem czego, co spółka obiecała i kto może ją pozwać. Finansowe due diligence weryfikuje liczby: jakość zysków (quality of earnings), kapitał obrotowy i dług netto.

Które umowy uznaje się za istotne?

Zwykle umowy powyżej progu wartości uzgodnionego z kupującym, umowy z klauzulami change of control lub wyłączności oraz każda umowa trudna do zastąpienia, np. z kluczowymi klientami i dostawcami, licencje i finansowanie.

Czy sprzedający może ograniczyć dostęp do części dokumentów prawnych?

Tak. Umowy wrażliwe handlowo są często anonimizowane lub udostępniane wyłącznie zewnętrznym prawnikom kupującego („clean team”) aż do późnego etapu procesu. Umożliwia to data room z uprawnieniami na poziomie folderów i znakami wodnymi.