Checklisty due diligence

Checklista finansowego due diligence

Informacje finansowe, o które proszą kupujący, inwestorzy i kredytodawcy, aby zweryfikować wyniki, gotówkę i zadłużenie przed uzgodnieniem ceny – uporządkowane jako ponumerowany indeks data roomu.

Zobacz checklistę

W finansowym due diligence weryfikowana jest wycena. Księgowi kupującego odtwarzają wyniki spółki docelowej na podstawie ksiąg, eliminują pozycje jednorazowe i niepowtarzalne, aby ustalić skorygowaną EBITDA, określają normalny poziom kapitału obrotowego i identyfikują każdą pozycję, którą należy traktować jak dług. Każde z tych ustaleń może bezpośrednio zmienić cenę, zwłaszcza w transakcjach wycenianych mnożnikiem EBITDA z korektą cash-free, debt-free.

Większość poniższych materiałów można przygotować z systemu księgowego, zanim pojawi się kupujący. Największą oszczędność czasu dają uzgodnienia: miesięczne sprawozdania zarządcze zgodne ze zbadanymi sprawozdaniami, przychody według klientów zgodne z księgą główną i czytelny pomost od raportowanej do skorygowanej EBITDA. Sprzedający, który dostarczy je od razu, kontroluje narrację; ten, kto tego nie zrobi, spędzi tygodnie na odpowiadaniu na kolejne pytania.

Checklista: Finansowe due diligence – folderów: 7, dokumentów: 43

Numeracja jak w indeksie data roomu: użyj sekcji jako folderów i zachowaj numery w nazwach plików.

1. Historyczne sprawozdania finansowe

  1. 1.1Zbadane lub przejrzane sprawozdania finansowe (ostatnie 3 lata)
  2. 1.2Listy biegłego rewidenta do zarządu (management letters) i odpowiedzi
  3. 1.3Miesięczne sprawozdania zarządcze (ostatnie 24–36 miesięcy)
  4. 1.4Zestawienia obrotów i sald oraz eksporty księgi głównej
  5. 1.5Uzgodnienie sprawozdań zarządczych ze sprawozdaniami statutowymi
  6. 1.6Zasady (polityka) rachunkowości i zmiany szacunków

2. Quality of earnings (jakość zysków)

  1. 2.1Pomost od raportowanej do skorygowanej EBITDA
  2. 2.2Wykaz pozycji jednorazowych i niepowtarzalnych wraz z dokumentacją
  3. 2.3Koszty i transakcje właścicieli oraz podmiotów powiązanych
  4. 2.4Zasady ujmowania przychodów i analiza cut-off
  5. 2.5Koszty aktywowane (prace rozwojowe, oprogramowanie, odsetki)
  6. 2.6Zmiany stanu rezerw i odpisów
  7. 2.7Raport quality of earnings przygotowany przez sprzedającego (vendor QoE), jeśli istnieje

3. Przychody i klienci

  1. 3.1Przychody według klientów, produktów, kanałów i regionów
  2. 3.2Koncentracja klientów oraz analiza kohort / churnu
  3. 3.3Wskaźniki przychodów powtarzalnych (ARR, MRR, net revenue retention) w modelach subskrypcyjnych
  4. 3.4Wykaz przychodów przyszłych okresów i zobowiązań z tytułu umów
  5. 3.5Zmiany cen i rabaty w danym okresie
  6. 3.6Faktury korygujące, zwroty i należności nieściągalne

4. Koszty i marże

  1. 4.1Struktura kosztu własnego sprzedaży i marża brutto według produktów
  2. 4.2Koszty wynagrodzeń i zatrudnienie w ujęciu miesięcznym
  3. 4.3Najwięksi dostawcy według wydatków
  4. 4.4Analiza kosztów ogólnych i inicjatywy oszczędnościowe
  5. 4.5Ekspozycja walutowa i zabezpieczenia (hedging)
  6. 4.6Wydatki na marketing i pozyskanie klientów według kanałów

5. Kapitał obrotowy

  1. 5.1Miesięczny kapitał obrotowy netto (ostatnie 24 miesiące)
  2. 5.2Analiza wiekowa należności i zobowiązań
  3. 5.3Spis zapasów, analiza wiekowa i odpisy na zapasy przestarzałe
  4. 5.4Zestawienia rozliczeń międzyokresowych biernych i czynnych
  5. 5.5Analiza sezonowości
  6. 5.6Terminy płatności klientów i dostawców oraz ich zmiany

6. Dług netto i środki pieniężne

  1. 6.1Wyciągi bankowe i uzgodnienia
  2. 6.2Umowy kredytów, kredytów w rachunku bieżącym, leasingu i sprzedaży ratalnej
  3. 6.3Pozycje dłużne (debt-like items: odroczona cena, niewypłacone premie, zobowiązania podatkowe, zaliczki klientów)
  4. 6.4Gwarancje, akredytywy i zobowiązania pozabilansowe
  5. 6.5Rachunki przepływów pieniężnych i analiza konwersji gotówki
  6. 6.6Potwierdzenia spełnienia kowenantów

7. Prognozy i budżet

  1. 7.1Budżet na bieżący rok i dotychczasowe wykonanie względem niego
  2. 7.2Model finansowy i prognoza (3–5 lat) wraz z założeniami
  3. 7.3Pipeline sprzedażowy uzasadniający prognozę przychodów
  4. 7.4Plan nakładów inwestycyjnych (capex) z podziałem na odtworzeniowe i rozwojowe
  5. 7.5Plan rekrutacji i założenia dotyczące zatrudnienia
  6. 7.6Historyczna realizacja budżetów w porównaniu z wynikami rzeczywistymi
Interaktywna checklista

Plik CSV otworzysz w Excelu, Numbers lub Arkuszach Google. To praktyczny punkt wyjścia – dostosuj go do swojej transakcji i jurysdykcji wspólnie z doradcami.

Kto o to prosi

Doradcy transakcyjni (transaction services) kupującego, zespół finansowy inwestora lub doradcy funduszu private equity; banki finansujące transakcję opierają się na tym samym raporcie.

Typowy harmonogram

Zwykle 3–6 tygodni prac po podpisaniu listu intencyjnego, dłużej, jeśli sprawozdania wymagają przekształcenia lub dane są rozproszone w kilku systemach.

Red flags
  • Duże lub powtarzające się korekty „jednorazowe”
  • Przychody ujęte przed dostawą lub błędy cut-off na koniec roku
  • Nietypowo niski kapitał obrotowy tuż przed transakcją
  • Koszty aktywowane, które zawyżają EBITDA
  • Pozycje dłużne nieujawnione w zestawieniu długu netto
  • Prognoza w kształcie kija hokejowego niepoparta pipeline’em
  • Sprawozdania zarządcze, których nie da się uzgodnić ze zbadanym sprawozdaniem

Zamień tę checklistę w data room

Wygeneruj strukturę folderów, prześlij dokumenty pod tymi samymi numerami indeksu i udostępniaj je z akceptacją NDA, uprawnieniami na poziomie folderów, znakami wodnymi i śledzeniem na poziomie stron. Plan Unlimited za $174 za zespół miesięcznie z data roomami lub jednorazowy Deal Room Pass za $199 (90 dni).

FAQ

Finansowe due diligence – pytania

Czym jest raport quality of earnings?

Analiza, zwykle przygotowywana przez niezależnych księgowych, która koryguje raportowaną EBITDA o pozycje jednorazowe, niepowtarzalne i nieoperacyjne, aby pokazać trwałe zyski. Kupujący wykorzystują ją do weryfikacji mnożnika; sprzedający czasem zlecają ją z wyprzedzeniem (vendor QoE).

Jakie dokumenty finansowe są potrzebne do due diligence?

Zbadane sprawozdania za około trzy lata, miesięczne sprawozdania zarządcze, księga główna i zestawienia obrotów i sald, analizy przychodów i kosztów, zestawienia kapitału obrotowego i zadłużenia, wyciągi bankowe oraz budżet i prognoza z założeniami.

Dlaczego kapitał obrotowy ma znaczenie w transakcji?

Większość umów sprzedaży ustala docelowy poziom („peg”) normalnego kapitału obrotowego; cena rośnie lub spada, jeśli faktyczny kapitał obrotowy na dzień zamknięcia jest inny. Do ustalenia tego poziomu służy historyczna analiza miesięczna.

Czym są pozycje dłużne (debt-like items)?

Zobowiązania, które nie są zadłużeniem bankowym, ale obniżają wartość dla kupującego, np. odroczona cena, niezapłacone podatki, naliczone premie, zaliczki klientów lub niedofinansowane zobowiązania emerytalne. Negocjuje się je jako część pomniejszenia o dług netto.

Jak daleko wstecz powinny sięgać dane finansowe?

Często wymaga się danych rocznych za trzy lata i miesięcznych za 24–36 miesięcy; młodsze spółki przekazują wszystko od momentu założenia.